sexta-feira, 3 de janeiro de 2014

[IMO-1961] - Desigualdades - Como resolver?

[IMO-Olimpíada Matemática Internacional-1961] Sejam $ a $, $ b $ e $ c $ lados de um triângulo e $ T $ sua área.
Prove que $$ a^2 + b^2 + c^2 \geq 4 \sqrt { 3} T .$$
Quando ocorre a igualdade?

Solução de Fabiano Ferreira:

Procuremos dar um encadeamento lógico à prova.

I) Queremos provar que:

$$ a^{ 2 }+b^{ 2 }+c^{ 2 }\geq 4\sqrt { 3 } T $$

1) Seja $ s $ o semiperímetro do triângulo.

Logo, $$ 2s=a+b+c $$.

2) Em seguida, apliquemos MA-MG em $ s-a $, $ s-b $ e $ s-c $ e desenvolvamos:

$$ \frac { (s-a)+(s-b)+(s-c) }{ 3 } \geq $$

$$ \sqrt [ 3 ]{ (s-a)(s-b)(s-c) } $$

$$\Leftrightarrow { \left[ \frac { (s-a)+(s-b)+(s-c) }{ 3 } \right] }^{ 3 }\geq $$

$$ (s-a)(s-b)(s-c) $$

$$\Leftrightarrow (s-a)(s-b)(s-c)\le $$

$${ \left[ \frac { (s-a)+(s-b)+(s-c) }{ 3 } \right] }^{ 3 } $$

$$\Leftrightarrow s(s-a)(s-b)(s-c)\le $$

$$ s{ \left[ \frac { (s-a)+(s-b)+(s-c) }{ 3 } \right] }^{ 3 } $$

$$\Leftrightarrow \sqrt { s(s-a)(s-b)(s-c) } \le $$

$$ \sqrt { s{ \left[ \frac { (s-a)+(s-b)+(s-c) }{ 3 } \right] }^{ 3 } } $$

$$\Leftrightarrow \sqrt { s(s-a)(s-b)(s-c) } \le \sqrt { s{ \left[ \frac { 3s-2s }{ 3 } \right] }^{ 3 } } $$

$$\Leftrightarrow \sqrt { s(s-a)(s-b)(s-c) } \le $$

$$\sqrt { s{ \left[ \frac { s }{ 3 } \right] }^{ 3 } } =\sqrt { \frac { { s }^{ 4 } }{ 9.3 } } =\frac { \sqrt { 3 } }{ 9 } { s }^{ 2 } $$

3) Portanto:

$$ T\le \frac { \sqrt { 3 } }{ 9 } { s }^{ 2 } .....(1) $$

4) Levemos $ s=\frac { a+b+c }{ 2 } $ na equação (1) e desenvolvamos:

$$ T\le \frac { \sqrt { 3 } }{ 9 } { \left( \frac { a+b+c }{ 2 } \right) }^{ 2 } $$

Multipliquemos ambos os lados da desigualdade por $ 4\sqrt { 3 } $:

$$ \Leftrightarrow 4\sqrt { 3 } T\le 4\sqrt { 3 } \left[ \frac { \sqrt { 3 } }{ 4 } { { \left( \frac { a+b+c }{ 3 } \right) }^{ 2 } } \right] $$

$$ \Leftrightarrow 4\sqrt { 3 } T\le 3{ { \left( \frac { a+b+c }{ 3 } \right) }^{ 2 } } $$

$$ \Leftrightarrow 4\sqrt { 3 } T\le \frac { 1 }{ 3 } { { \left( a+b+c \right) }^{ 2 } } .....(2)$$

5) Se tomarmos, $ a, b, c $ e $ 1, 1, 1 $, por Cauchy-Schwarz teremos:

$$ \sum _{ k=1 }^{ n }{ ({ a }_{ k })^{ 2 } } \sum _{ k=1 }^{ n }{ ({ b }_{ k })^{ 2 } } \ge { \left( \sum _{ k=1 }^{ n }{ { { a }_{ k }b }_{ k } } \right) }^{ 2 } $$

$$ (a^{ 2 }+b^{ 2 }+c^{ 2 })(1^{ 2 }+1^{ 2 }+1^{ 2 })\ge $$

$${ (a\cdot 1+b\cdot 1+c\cdot 1) }^{ 2 } $$

$$ a^{ 2 }+b^{ 2 }+c^{ 2 }\ge \frac { 1 }{ 3 } { { \left( a+b+c \right) }^{ 2 } } .....(3)$$

$$\frac { 1 }{ 3 } { { \left( a+b+c \right) }^{ 2 } }\ge 4\sqrt { 3 } T .....(2)$$

6) Portanto, de (2) e (3) segue-se que:

$$ a^{ 2 }+b^{ 2 }+c^{ 2 }\ge 4\sqrt { 3 } T $$

Assim, concluímos a prova.

$\square $


II) A igualdade ocorre quando $ (s-a)=(s-b)=(s-c) $ ou seja, quando $ a=b=c $, quer dizer, quando o triângulo for equilátero.